Genel Bilgiler

genel-bilgiler

Yüzölçümü: 428 km² (köylerle birlikte)
Nüfus: 4154 (2018 yılı merkez), 7813 (2018 yılı köylerle birlikte)
Posta Kodu: 03780
İlçe Alan Kodu: 272
İlçe Plaka Kodu: 03

Coğrafi Yapı

Konum

Bayat, başkentimiz Ankara’yı, Ege ve Akdeniz Bölgesi illerine bağlayan transit yolun üzerinde bir ilçedir. Bayat, Ege Bölgesinin doğu bölümünde yer almaktadır. Afyonkarahisar’a 47 km. olup, Ankara-Afyonkarahisar-İzmir transit yolu üzerindedir. Doğusunda Emirdağ, kuzeyinde Han ve Çifteler, güneyinde Bolvadin, güneybatısında İscehisar, batısında İhsaniye yer almaktadır.  31 derece doğu boylamı ve 39 derece kuzey enleminin kesiştiği yerin hemen batısında yer alan Bayat’ın deniz seviyesinden yüksekliği 1050 metredir, ilçenin köyler ile beraber yüzölçümü 428 km²’dir.

Yüzey Şekilleri

Doğuda boylu boyunca uzanan Çal Sıradağları; kuzeyde Ağın, Doğlat, Geçeği, Çöğürlü dağlarıyla Çanacık yaylası; batıda Beydağları, Eyerli, Asarkale ve Köroğlu dağları; güneyde Çamdağı, Kapaklı ve Kazankaya dağları vardır. Bayat ilçesi, dört yandan çevrilmiş bu dağların orta yerindeki bir koyakta kurulmuştur. Karacaovası ve Elicek ovası olarak adlandırılan düzlükler, birer ova olmaktan çok yaygınlaşmış koyak (vadi) düzlükleridir.

Şeflik biçiminde olan Bayat, Asarcık ve Kazankaya çayları, batıdaki Çal Boğazı’nda birleşip ileride Sakarya nehrine karışır. Özellikle Bayat Çayı, Sakarya’nın ilk kolu olarak Bayat yaylasından çıkıp ilçenin içerisinden geçerek, doğuya doğru akar. Karların erime mevsimi olan ilkbaharda iyice kabarır, ağustos ayında ise diner. Suyunun gür olduğu mevsimlerde birtakım değirmenleri çalıştırır.

İklim

İklim yönünden daha çok İç-Anadolu’nun kara iklimi özelliklerini taşır. Yazları kurak, kışları soğuk geçer. Genellikle yaz aylarında yağmur az düşer. Yağışlar en çok ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde görülür. Rüzgarlar kuzeyden poyraz, doğudan gündoğdu, batıdan karayel olarak eser. Kış mevsiminde kar kalınlığı kimi yerde 50-60 cm. ye dek çıkar. En soğuk aylar ocak, şubat ve mart aylarıdır. Kasınım son yarısı ile aralık ayında çevreye kuru soğuklar egemen olur.

  • Yıllık ortalama sıcaklık: 10.7oC
  • Temmuz ayı ortalama sıcaklığı: 20oC
  • Ocak ayı ortalama sıcaklığı: 4.8oC
  • Yıllk yağış miktarı: 388 mm

Bitki Örtüsü

Bayat’ın bitki örtüsü oldukça geniş bir alana yayılmıştır. Yakın bir geçmiş olan (1930-1940) yılları arasında Yukarıköy, alabildiğine palamutluktu. Eyerli dağı, eteklerinden doruklarına dek, meşe ve kabaağaç ormanlarıyla kaplıydı. Çambaşı, Yayla, Beydağları,Eysenlik, Taşlık Deresi, Manasır, Köroğlu Beli, Çamdağı, Akçate-Satçı Alanı baştanbaşa çam ormanları içindeydi. Çal dağları,Darıyeri, Karatepe, Çöğürlü, Sarnıç, Çamurluk, Geriz Dereleri, Çubuk İçi, Mekecik, Çalca Ardı, İnpazarcık ve Tuzla meşe ormanlarıyla ; Tekesir ve Demirli yöresi de ardıç ormanlarıyla kaplıydı.Bugün bu örtü, yanlış kesimlerle iyiden iyiye azalmış ; ancak Çal dağları ve Tuzla’da seyrek meşelikler, Köroğlu Beli’nde de pınarlıklar kalmıştır. Bununla birlikte Köroğlu Beli’ndeki geniş bir alanda devlet eliyle yeniden çam yetiştirilmeye başlanmıştır.

Bayat yöresinin orman örtüsünü çam, gercelik – malyar – kızıl meşeler, ardıç; pinar, böğürtlen, ahlat, yaban erik ve elması, kuşburnu, yabanıl badem, akarsu boylarında söğüt, kavak ve ılgın ağaçları oluşturur. Ayrıca son yıllarda iyi cins elma, armut, kayısı, zerdali ve vişne gibi meyveler de yetiştirilmektedir.